تأملاتی در باره ی تاریخ مسیحیت نخستین

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید :

فردریش انگلس(۱۸۹۴)*
مترجم : حمید محوی
ویراستار متن فارسی : رضا بی شتاب
در این نوشته، انگلس به مقایسۀ موقعیت نخستین جوامع مسیحی و نخستین کمونیست های انترناسیونال اوّل در قرن نوزدهم می پردازد. این متن برای نخستین بار در روزنامه تئوریک دومین انترناسیول (۱) به زبان فرانسه انتشار یافت.

 

Contributions à l'Histoire du Christianisme primiti
Friedrich Engels (۱۸۹۴)
Traduction de Laura Lafargue
 
تأملاتی در باره ی تاریخ مسیحیت نخستین
فردریش انگلس(۱۸۹۴)
مترجم : حمید محوی
ویراستار متن فارسی : رضا بی شتاب
در این نوشته، انگلس به مقایسۀ موقعیت نخستین جوامع مسیحی و نخستین کمونیست های انترناسیونال اوّل در قرن نوزدهم می پردازد. این متن برای نخستین بار در روزنامه تئوریک دومین انترناسیول (۱) به زبان فرانسه انتشار یافت.
________________________________________
فهرست
– بخش ۱                      صفحۀ ۲
– بخش ۲                      صفحۀ ۷
– بخش ۳                      صفحۀ ۱۴
-پاورقی ها                    صفحۀ ۲۲
– پایان نویس مترجم     صفحۀ ۲۷
 
I

تاریخ مسیحیت نخستین نقاط مشترک بارزی را در مقایسه با جنبش کارگری مدرن نشان می دهد. مسیحیت مثل جنبش کارگری در آغاز پیدایش خود جنبش ستمدیدگان بود و پیش از همه به مثابه مذهب بردگان، آزاد شدگان، فقرا و افراد محروم از حقوق و توده های پراکنده به نظر می رسیدند که تحت سیطرۀ امپراتوری رم بودند.
مسیحیت و به همین گونه سوسیالیسم کارگری، هر دو رهایی از بردگی و فقر را در آینده نوید می دهند، ولی با این تفاوت که مسیحیت این رهایی را به زندگی بعد از مرگ وامی گذارد، در حالی که سوسیالیسم آن را در چشم انداز جهان واقعی و در تحولات اجتماعی ترسیم می کند.
هر دو تحت تعقیب، و اعضای آنها محکوم به تبعید و تحت پیگرد قانونی هستند، برخی از آنها دشمنان نوع بشر، برخی دیگر دشمنان دولت، مذهب، خانواده و نظم اجتماعی تلقی می شوند. و علی رغم تمام اذیت و آزارها، هر دو پیروزمندانه به راه خود ادامه می دهند.
مسیحیت سه قرن پس از پیدایش خود به عنوان مذهب رسمی امپراتوری جهانی رم به رسمیت شناخته شد، و سوسیالیسم طی کمتر از ۶۰ سال، به موقعیتی رسید که پیروزی قطعی اش را کاملا تضمین کرد.
در نتیجه، اگر پروفسور منجر(۲) در کتاب «حقوق کالای کامل کار»(۳) از امپراتورهای  رمی شگفت زده می شود،  و می پرسد چگونه است که با توجه به مرکزیت داشتن بسیار گستردۀ املاک از یک سو،  و درد و رنج بی پایان طبقۀ کارگر که غالبا بردگان آن را تشکیل می دادند از سوی دیگر، پس چرا «سوسیالیسم بعد از سقوط امپراتوری رم در غرب بر پا نگردیده است؟…»
علت این است که پروفسور نمی بیند که به طور مشخص «سوسیالیسم» در حد و حدودی که در آن دوران ممکن بود، واقعا با مسیحیت به قدرت رسید.
ولی تنها مسئله این بود که، این مسیحیت، همان طور که شرایط تاریخی الزاما ایجاب می کرد، خواهان تحول اجتماعی در جهان واقع نبود، و به زندگی ابدی پس از مرگ اعتقاد داشت.
در همان دوران قرون وسطی تشابه این دو جریان به شکل بارزی در شورش دهقانان تحت ستم و اهالی عادی شهرها مشاهده می شود. این شورش ها، و به همین گونه تمام جریان های توده های قرون وسطایی ضرورتا نقاب مذهبی به چهره داشتند و در رویارویی با انحرافات فزاینده  به مثابه ترمیم مسیحیت اولیه به میدان می آمدند.
 [یادداشت : در مقایسه با شورش های قرون وسطایی جهان مسیحیت، شورش های جهان اسلام بخصوص در آفریقا شکل برجستۀ خاصی را نشان می دهد. اسلام مذهبی است که غالبا مناسب شرقی ها بوده، و اگر بخواهیم با دقت بیشتری بگوییم، خاص عرب هایی است که یا به جمع شهرنشین هایی تعلق دارند که به کار صنعت و تجارت می پردازند و یا جزء صحرا نشین هایی هستند که دائما در حال کوچ به سر می برند. در این جا است که بذر منازعه ای پاشیده می شود که در تاریخ دائما تکرار می گردد. شهرنشینانی که به ثروت و تجمل دست می یابند در رعایت «قانون» مسامحه می کنند.
صحرا نشینان فقیر به دلیل فقر و رسوم خدشه ناپذیرشان با حسرت به ثروت و لذت های شهر نشینان می نگرند. به این ترتیب به نام پیغمبر و مهدی برای مجازات از دین برگشتگان و ترمیم و تحکیم قوانین سنتی و اعتقادات حقیقی متحد می شوند، و در قیامشان گنجینه های آنها را به عنوان پاداش از آن خود می سازند. طبیعتا پس از گذشت صد سال آنها نیز به همان نقطه ای می رسند که از دین برگشتگان و دوباره پاک سازی ضرورت پیدا می کند، و دوباره مهدی تازه ای به ظهور می رسد و بر این اساس بازی از نو آغاز می گردد.
به این ترتیب که جنگ های پیروزمندانۀ الموراویدها و الموحدهای آفریقا در اسپانیا تا آخرین مهدی خارتوم ادامه یافت و قیام هایشان به شکلی بود که انگلیسی ها را از پا درآوردند.
شورش های مشابه دیگری در سرزمین های اسلامی نظیر ایران روی داد. این جنبش ها جملگی اگر چه لباس مذهب به تن داشت ولی جملگی به دلایل اقتصادی به وقوع پیوست، و با وجود این که پیروز شده بودند در شرایط اقتصادی تحولی ایجاد نکردند. در نتیجه هیج چیزی دگرگون نشد و منازعات به دور باطل انجامیدند. بر عکس، در قیام های مردمی در غرب مسیحی نقاب مذهبی برای اعتراض به نظم اقتصاد کهن به کار رفت و سرانجام نظام قدیمی واژگون گشت و ساختاری تازه بنیان گذاری شد که موجب پیشرفت گردید.]
ولی باید دانست که در بنیان صحنۀ تحریکات مذهبی پیوسته منافع اقتصادی و مادی هستند که در خفا تعیین نقش می کنند.
این موضوع در گروه تابوریت ها ی (۴) بوهم (۵) به رهبری ژان زیزکا (۶) به شکل برجسته ای مشاهده می شود، و همین وجه مشخصه است که در سرتا سر قرون وسطی ادامه پیدا می کند تا این که پس از جنگ دهقانان در آلمان، اندک اندک برای مدتی ناپدید می گردد تا زمانی که در جنبش کارگران کمونیست  پس از ۱۸۳۰ دوباره سر بر می آورد.
کمونیست های انقلابی فرانسه و به همین ترتیب ویتلینگ(۷) و طرفدارانش در پی احیای مسیحیت اولیه بودند،  خیلی پیش از این جریان رنان (۸) گفته بود : «اگر می خواهید تصویر مشخصی از نخستین مجامع مسیحی داشته باشید، به یکی از واحدهای انجمن بین المللی کارگران سر بزنید.»
این مرد ادبیات فرانسوی که با تأمل در نقد بی بدیل انجیل توسط آلمانی ها و منابع کلیسایی منشأ مسیحیت را بررسی کرده بود هنوز از حقیقتی که در گفتمان او وجود داشت کاملا آگاه نبود.
می خواهم یک انترناسیونالیست قدیمی را پیدا کنم که به عنوان مثال بتواند دومین نامه به کورنتی ها (در انجیل عهد جدید) را  که به پل (یکی از حواریون مسیح) نسبت می دهند، بخواند، بی آن که حداقل روی یکی از موضوعات آن زخم قدیمی اش عود نکند.
درتمام نامه، از فصل هشتم، مرثیه سرایی بی پایانی شنیده می شود که متأسفانه خیلی آشنا به نظر می رسد : « سهم اعضا وارد نشده است.» تا چه اندازه مبارزین سرسخت سال های ۱۸۶۵ می توانند نوشتۀ این نویسنده را درک کنند و دست او را بفشارند و در گوش او زمزمه کنند : «برادر، پس برا ی تو نیز چنین اتفاقی روی داده است!» ما نیز هر یک می توانیم در این باره حرف هایی بزنیم، و در انجمن ما نیز کورانتی ها وول می خورند و سهم اعضا به حساب انجمن واریز نشده است.
یکی از بهترین منابع ما دربارۀ نخستین مسیحیان، لوسین از اهالی ساموسات است (شهری قدیمی در ترکیۀ امروز در اطراف رود فرات که هنوز ویرانه هایی ازآن باقی مانده است)  که او را ولتر عهد عتیق دانسته اند که همواره نسبت به هر گونه خرافۀ مذهبی با چشم تردید می نگریسته  و در نتیجه مسیحیان را نیز همانند هر انجمن و گروه مذهبی دیگر معرفی می کند و ستایشگران مسیح و ژوپیتر را بی آن که تفاوتی بین آنها قائل شود به خاطر خرافاتشان به تمسخر می گیرد. از دیدگاه   خردگرایی افراطی هم چون او، هیچ خرافه ای نزد یکی  بر هیچ خرافه ای نزد دیگری مزیتی ندارد.
این شاهد تاریخی بی طرف در نوشته هایش از جمله دربارۀ زندگی نامۀ ماجراجویی به نام پرگرینوس(۹) که به پورته اهل پاریوم (۱۰) در هلسپون(۱۱) معروف است، مطالبی نقل می کند.
پرگرینوس در آغاز جوانی اش در ارمنستان مرتکب زنا شده و در حال ارتکاب جرم به دام می افتد، و بر اساس قوانین محلی او را به مرگ محکوم می کنند. خوشبختانه موفق به فرار می شود، پدر پیرش را خفه می کند و می گریزد. در نوشته های لوسین چنین می خوانیم که : «در اطراف همین دوران بود که او در فلسطین و در مجاورت با چند کشیش و نوشته های آنها  با مذهب شکوفان مسیحیان آشنا می شود. چه بگویم؟ این مرد پس از مدت کوتاهی با تعبیر کتاب هایشان و نگارش متونی که متعلق به خود او بود به آنهایی که رئیس مجلس و مکتب و پیامبر بودند فهماند که تا چه اندازه کودکانه می اندیشند. از این رو بسیاری او را به عنوان خدا، قانون گذار و مقامی والا در حد و حدود همان فردی  می پنداشتند که در فلسطین ستایشگران بسیاری داشت و به صلیب کشیده شده  و مرام نوینی را در جهان آدمیان رایج ساخته بود.
به همین دلیل پروته را به زندان انداختند. وقتی که او در غل و زنجیر بود، مسیحیان برای آزادی او خیلی کوشیدند ولی تلاش هایشان بی نتیجه ماند، با این وجود بی وقفه به او رسیدگی می کردند. از صبح انبوهی پیر زن و بیوه و بچه یتیم در اطراف زندان جمع می شدند. رؤسای اصلی گروه مذهبی با خریدن زندانبان شب ها گرد او جمع می شدند و برایش غذا می بردند، و از پرگرینوس پارسا که در آن وقت هنوز به همین شکل نامیده می شد می خواستند که کتاب های مقدس آنها را بخواند. البته در خصوص نام  پرگرینوس باید دانست که او را در عین حال به نام سقراط جدید نیز نامیده اند.
داستان به این جا خاتمه نمی یابد، و مسیحیان از چندین شهر آسیایی نمایندگانی  برای پشتیبانی حقوقی و معنوی او می فرستند، و تحت چنین شرایطی از پرداخت هیچ هزینه ای کوتاهی نمی کنند. پرگرینوس هم به بهانۀ زندانی بودنش پول های فراوانی دریافت می کرد. بی نوایان مسیحی بر این باور بودند که عمر جاوید خواهند داشت و تا ابد زندگی خواهند کرد. در نتیجه برای آنها شکنجه دیدن بی اهمیت بود و به راحتی مرگ را پذیرا می شدند.
نخستین قانون گذارشان به آنها قبولانده بود که به محض این که از سنّت ها و پرستش خدایان یونانی دست بردارند و به  پارسای مصلوب ایمان بیاورند و از قوانین او پیروی کنند همه با هم برادر خواهند شد. و بر اساس ایمانی که به گفته های او داشتند، به مال و ثروت دلبستگی نشان نداده و هر چه داشتند با هم تقسیم می کردند. وضعیت آنها به شکلی بود که اگر فرد دغل کار و ماهری به محفل آنها راه پیدا می کرد به دلیل سادگی شان به راحتی می توانست  ثروت اندوزی کند و پشت سر به آنها بخندد. سر انجام پرگرینوس توسط حاکم سوریه از بند آزاد می شود.»
پس از ماجراهای دیگر، چنین می گوید که : «پرگرینوس به همراهی گروهی از مسیحیان که به خوبی نیازهای او را برآورده می کردند زندگی سرگردان خود را از سر می گیرد و  احتیاجاتش را برای مدتی به همین شکل بر طرف می سازد. ولی با نقض برخی قوانین و خوردن گوشت ممنوعه همراهانش او را به حال خود رها می کنند و از این پس پرگرینوس گرفتار فقر می شود.» (ترجمۀ تالبوت)(۱۲)
خاطرات زیادی از قرائت نوشته های لوسین در دوران جوانی به ذهنم خطور می کند. به عنوان مثال «پیامبری آلبرشت»(۱۳) که تقریبا از سال ۱۸۴۰ و طی چند سال سعی می کرد اعتماد انجمن های کمونیستی ویتلینگ را در سوئیس نسبت به خودش جلب کند.  
آلبرشت مردی بود درشت هیکل و قوی، ریش بلندی داشت و با پای پیاده سوئیس را درهم می نورید تا برای انجیل جدیدش و نوید رهایی جهان شنونده پیدا کند. در مجموع، سیاه مشق های او بی آزار به نظر می رسید و به مرگ زود رسی نیز درگذشت. البته او جانشینی پیدا کرد که دکتر ژرژ کوهلمن (۱۴) اهل هولشتاین(۱۵) بود که جدی تر به نظر می رسید، و از زندانی شدن ویتلینگ استفاده کرد تا کمونیست های سوئیس فرانسه را به انجیل خود دعوت کند و در این کار نیز موفقیت هایی نصیب او شد و حتی اوگوست بکر (۱۶)  شاعر پیشه ترین آنها را با خود همراه ساخت. کوهلمن کنفرانس های متعددی برگزار می کرد که در سال ۱۸۴۵ تحت عنوان «دنیای جدید و سرزمین روح در زمین» منتشر شد.
در مقدمۀ این کتاب، که به احتمال خیلی قوی توسط اوگوست بکر نوشته شده، چنین می گوید که :
« تمام ملالت ها و امید و آرزوها و خلاصه هر آن چه که در اعماق عصر ما جریان داشت به فردی نیازمند بود که آنها را به بیان آورد. سر انجام شخصیتی را که تاریخ انتظارش را می کشید به ظهور رسید، و چنین شخصیتی هیچکس دیگری به جز دکتر ژرژ کوهلمن نمی توانست باشد. او با دکترین دنیای جدید یا سرزمین معنویات در واقعیات به منصۀ ظهور رسید.»
آیا ضروری است تا بگوییم که این دکترین جهان نوین، چیزی فراتر از بیان احساساتی در جمله پردازی های نیمه انجیلی و نوشته هایی شبیه به نوشته های فلیسیته روبرت لامونه (۱۷) نبوده است که با تکبری پیامبرانه آغاز می شود. ولی چنین موضوعی مانع از این نبود که طرفداران ویتلینگ از او حمایت نکنند، همان طور که مسیحیان آسیایی از  حمایت پرگرینوس دریغ نکردند. یعنی آنهایی که معمولا به هر گونه رهبریت مکتبی و هر گونه روز نامه نگاری که به طبقۀ کارگر یعنی طبقه ای که تنها به نیروی بازوی خود تکیه دارد، تعلق نداشتند به شکل خدشه ناپذیری مظنون بودند، شیفتۀ این فرد ملودراماتیک، یعنی کوهلمن شده بودند که در جهان نوین، از حکیمانه ترین نظریۀ او که مبنی بر تقسیم لذت بود سخاوتمندانه حمایت می کردند، در حالی که نظریات خودشان را واپس می زدند. پرگرینوس ها و کوهلمن ها تا زمانی که چنین اوضاعی وجود داشته باشد با موفقیت به زندگی ادامه خواهند داد.
در حقیقت چنین مواردی به هیچ عنوان آینده ای نخواهد داشت، نارضایتی شکاکان و ناباوران، تهدیدات طرفداران کلیسای وودوآ(۱۸) به بلوایی که دکترین سرزمین معنویت در لوزان(۱۹) به پا کرده بود پایان بخشید : کوهلمن درگذشت.
در خاطر آنهایی که آغاز جریان کارگری در اروپا را تجربه کرده اند، حتما ده ها نمونۀ مشابه دیگر تداعی می شود. در حال حاضر چنین مواردی در مراکز بزرگ ناممکن به نظر می رسد، با این وجود در مناطق دور افتاده و دست نخورده پرگرینوس های کوچکی هنوز شانس خود نمایی دارند که مطمئنا موفقیت هایشان نسبی و موقتی خواهد بود.
به این ترتیب در اطراف حزب کارگری که شعار اتحاد تمام کارگران جهان خط مشی آن را تشکیل می داد عناصری تجمع کردند که از جهان رسمی قطع امید کرده بودند، مخالفین واکسن، گیاه خواران، مخالفین تجربیات پزشکی  و جراحی روی حیوانات زنده، طرفداران طبّ گیاهی، رهبران شورشگر اتحادیه های مذهبی به همراهی طرفدارانشان، نظریه پردازان نظریات نوین دربارۀ منشأ جهان، مخترعین شکست خورده و بینوا، قربانیان واقعی یا خیالی قانون، ساده دلان درستکار و ریاکاران متقلب … نزد مسیحیان نیز به همین شکل بود.
تمام عناصری که روند انحلال جهان قدیم را آماده کرده بود، یکی پس از دیگری جذب  مسیحیت یعنی تنها عنصری می شد که در مقابل انحلال مقاومت می کرد. به طور مشخص علت این بود که مسیحیت یکی از عناصر خاص جهان قدیم بود و در نتیجه تداوم و گسترش می یافت در حالی که عناصر دیگر فانی و ناپایدار بودند. مسیحیان نخستین همانند اولین طرفداران کمونیسم بسیار ساده دل بودند و هر آن چه را که موافق طبع مذهبی شان بود به راحتی می پذیرفتند، به طوری که واقعا نمی دانیم تا چه اندازه مطالبی که پرگرینوس برای مسیحیان می نوشت وارد انجیل عهد جدید شده است.

II
نقد انجیل در آلمان، که تا امروز تنها منبع علمی ما در عرصۀ تاریخ مسیحیت نخستین می باشد، در مجموع دو تمایل مضاعف را دنبال کرده است. مکتب توبینگ (۲۰) نمایندۀ یکی از این تمایلات است که در عام ترین مفاهیم آن د.ف.استروس (۲۱) را نیز می توانیم از پیروان آن بدانیم.
این مکتب در بررسی نقادانه اش خیلی از آن چه در مکاتب خدا شناسی رایج است فراتر رفته و بر این باور است که چهار انجیل موجود، نوشته های شاهدین عینی نبوده بلکه حاصل باز نویسی های مابعدی از نوشته هایی است که از بین رفته، و تنها چهار بخش از نوشته های پل مقدس می باشد که با اصل آن مطابقت دارد.
مکتب توبینگ روایات تاریخی و تمام معجزات و تناقضات را حذف کرده و غیر قابل قبول اعلام می کند و از آن چه باقی می ماند سعی می کند هر آن چه را که قابل قبول به نظر می رسد حفظ کند، و همین شیوۀ تحقیق مبین وجه مشخصۀ این مکتب خدا شناسی است. با پیروی از همین مکتب و به کار بستن همین روش در تحقیقاتش بود که ارنست رنان (۲۲) موارد بسیار زیادی را کشف کرد.
علاوه بر این او می خواهد  شماری از روایات  انجیل عهد جدید را که قویا قابل تردید هستند و شماری از روایات شهیدان را به عنوان اصل معرفی می کند.  در هر صورت هر یک از مواردی را که مکتب توبینگ به عنوان تحریف یا واقعه ای که با تاریخ نسبتی نداشته مردود دانسته ، از دیدگاه علمی نیز قاطعانه مردود اعلام شده است.
تمایل بعدی تنها منحصر است به برونو بائر(۲۳). اهمیت بزرگ او به دلیل بررسی قاطعانۀ انجیل و نوشته های حواریون، و تفکیک عناصر یهودی و یونان- اسکندری  و به همچنین عناصر یونانی و یونانی-رمی است که راه را برای جهان شمول ساختن مسیحیت هموار ساخت. تاریخ مسیحیت کاملا از یهودیت منشأ می گیرد، و داستان حرکت آنها از فلسطین برای فتح جهان با تکیه به جزم اندیشی ها و اخلاقیاتشان که متوقف به خطوط کلی است، از دیدگاه برونو بائر ناممکن است. از این پس، بر اساس پژوهش های برونو بائر، چنین داستانی تنها در دانشکده های خدا شناسی می تواند به عبث ادامه پیدا کند و با روحیۀ افرادی  هم گام باشد که به هر قیمتی شده و حتی به بهای ندیده انگاشتن ضروریات علمی، می خواهند برای حفظ اعتقادات مذهبی میان توده ها اولویت قائل شوند.
در تشکل مسیحیت، به عنوان مذهب رسمی به شکلی که توسط کنستانتین(۲۴) تحقق یافت، و مکتب فیلون اسکندریه ای (۲۵) و البته فلسفۀ عامی یونانی-رمی، افلاطونی و به طور مشخص« استوئیک» (۲۶) نیز هر کدام تأثیر قابل ملاحظۀ خود را در این رابطه بر جا گذاشتند. این موضوع  دور از طرح جزئیات است، ولی تحقیقات برونو بائر به شکل بارزی نشان داده و اساس پنداره ای را پایه ریزی کرده است که مبنی بر آن : مسیحیت از بیرون، یعنی از یهودیه (جنوب سرزمین اسرائیل) بر نیامده و به جهان یونان و رمی نفوذ نکرده است، بلکه دست کم در شکلی که به عنوان مذهب جهان شمول تحول یافت، محصول خاص همین منطقه بوده است. طبیعتا در این بررسی، همان طور که غالبا برای تمام آنهایی که علیه پیش داوری های ریشه دار مبارزه می کنند پیش می آید، برونو بائر نیز از هدفی که دنبال می کند فراتر رفت.
به نیّت این که تأثیرات فیلون(۲۵) و به ویژه سنک (۲۷)(به کسر س و ن) را روی مسیحیتی که تازه تولد یافته بود نشان دهد، و از دیدگاه ادبی نشان دهد که نویسندگان انجیل عهد جدید دزدان ادبی چنین فلاسفه ای بودند، به ناچار می بایستی به منصۀ ظهور رسیدن  مذهب جدید را نیم قرن به تأخیر می انداخت و نوشته های متناقض تاریخ نویسان رمی را مردود اعلام می کرد و علاوه بر این در خصوص تاریخ رایج آزادی های زیادی به خود می داد. از دیدگاه برونو بائر، مسیحیت به شکلی که می شناسیم، در عصر امپراتورهای فلاوین(۲۸) به منصۀ ظهور رسید، ادبیات و کتاب انجیل عهد جدید نیز به عهد هادریانوس (۲۹)، آنتونن (۳۰) و مارک-اورل(۳۱) باز می گردد.
به این ترتیب نزد برونو بائر تمام بخش تاریخی که در روایات انجیل عهد جدید به خود  مسیح و حواریون مرتبط می شود، قابل اعتبار نیست. او چنین روایاتی را افسانه پردازی تعبیر کرده و آنها را  در مراحل گسترش درونی و منازعات روحی مجامع اولیه به اشخاص کمابیش تخیلی نسبت می دهد. از دیدگاه برونو بائر، نه گالیله (منطقۀ شمال اسرائیل) و نه اورشلیم، بلکه اسکندریه و رم محل زایش مذهب جدید است.
در نتیجه، اگر مکتب توبینگ بر بخشی از تاریخ و ادبیات انجیل عهد جدید مهر تأیید زده است، حداکثری را به ما عرضه داشته که در عصر حاضر، علم  می تواند آن را به عنوان موضوعی قابل بحث بازشناسی کند، در صورتی که برونو بائر حداکثری را مطرح کرده است که علم می تواند نسبت به آن موضع انتقادی اتخاذ کند.
حقیقت بین این دو بینش واقع شده است. با این وجود باز شناسی حقیقت با امکانات امروزی مشکل برانگیز به نظر می رسد، و بی شک کشفیات جدید در رم و شرق و به خصوص در مصر خیلی گویا تر از هر بررسی نقادانه خواهد بود.
در انجیل عهد جدید تنها یک کتاب  وجود دارد که با اختلاف چند ماه می توان تاریخ نگارش آن را مشخص نمود، که بین ژوئن ۶۷ و ژانویه یا آوریل ۶۸ نوشته شده است، در نتیجه، کتابی است که به نخستین دوران مسیحیت تعلق دارد و مفاهیم را با خلوص نیّت و در ساده ترین اشکال و در زبانی بیان می کند که خاص همان جامعۀ اولیۀ مسیحیت است. بی شک این کتاب بهتر از هر کتاب دیگری که خیلی بعد نوشته شده، می تواند چگونگی واقعیت  مسیحیت اولیه را بازنمایی کند. این کتاب مکاشفات یوحنا (رویدادهای آخر زمانی یوحنا) است، علاوه بر این همین کتابی که ظاهرا مبهم ترین کتاب انجیل قلمداد می شود، امروز به علت بررسی های آلمانی، به روشن ترین و قابل درک ترین بخش انجیل تبدیل شده است، و در این  جا می خواهم پیرامون همین موضوع به طرح مطالبی چند بپردازم.
تنها کافی است  نگاهی به این کتاب بیاندازیم تا حالت هیجان آمیز نویسنده و محیط اطراف او را احساس کنیم. مکاشفات یوحنا ای که ما در اختیار داریم تنها نمونۀ نوعی عصر خود نیست، بلکه از سال ۱۶۴ پیش از میلاد یعنی تاریخ نخستین کتاب از این نوع که به نام دانیل (دانیال) (در کتاب عهد قدیم) می شناسیم، تا حدود ۲۵۰ پس از میلاد، تاریخ تقریبی کارمن(۳۲) اثر کمودین(۳۳)، ارنست رنان بیش از ۱۵ روایت کلاسیک از رویدادهای آخر زمانی (آپوکالیپس) نام می برد که از تاریخ گذشته بر جا مانده است، البته بی آن که از اقتباس های بعدی یاد کنیم. ( من از ارنست رنان نقل قول آوردم زیرا کتاب او خارج از دایرۀ پژوهشگران حرفه ای بیش از همه شناخته شده است.)
زمانی بود که در رم و یونان و بیشتر از همه در آسیای صغیر، در سوریه و مصر، مخلوط متنوعی از خرافات بسیار ساده لوحانه از تمام مناطق بی هیچ مانعی رواج داشت و با زاهدان ریایی و شارلاتانیسم محلی تکمیل می شد، معجزه گری، شهودات، پیشگویی، کیمیاگری، کابالا و دیگر جادوگری های علوم غیبی از اهمیت درجه اوّلی برخوردار بودند. این فضایی بود که مسیحیت اولیه در بطن آن تولد یافت، و چنین محیطی متعلق به طبقه ای از مردم بود که بیش از همه برای دریافت چنین باورها و تخیلات فرا طبیعی آمادگی داشتند. عالمان غیبی مسیحیت در مصر به همان شکلی که پاپیروس های نگهداری شده در لیدن (شهر دانشگاهی جنوب هلند) نشان می دهند، در دومین قرن میلادی قویا به کیمیاگری پرداخته و مفاهیم آن را وارد دکترین خود ساختند. بر اساس نوشته های  تاسیت (۳۴)  ریاضی دانان کلده ای و یهودی دو بار در عهد کلود (۳۵) و ویتلیوس (۳۶) به دلیل جادوگری از رم رانده شدند، که هیچ هنری به جز هنر هندسه  نداشتند یعنی همانی که در بطن شهودات یوحنا نیز مشاهده می کنیم. علاوه بر این تمام شاهدان آخر زمانی حق گول زدن خواننده ها را برای خود مجاز می دانستند. به طور کلی، این نوع شهودات آخر زمانی، عموما  توسط فرد دیگری نوشته شده، یعنی نوشتۀ خود نویسندۀ اصلی نیست، حتی بین مدرن ترین ها، به عنوان مثال کتاب دانیال، کتاب هنوش(۳۷)، شهودات آخر زمانی اسدراس(۳۸)، باروش (۳۹)، یهودا(۴۰) و غیره، کتاب های سیبیلین(۴۱)، بلکه در این کتاب ها واقعا پیشگویی در کار نبوده و در حد وقایعی نوشته شده  که مدتها پیش به وقوع پیوسته و برای  نویسنده کاملا شناخته شده بوده است.
به این ترتیب به سال ۱۶۴ پیش از میلاد، کمی پیش از مرگ آنتیوخوس چهارم (۴۲)، نویسندۀ کتاب دانیل (در بخش عهد قدیم کتاب مقدس) از زبان دانیل، که گویی در زمان حیاتش، در عهد بخت النصر( نابوکودونوزور پادشاه بابل ۱۱۳۷ پیش از میلاد)، چنین نوشته باشد، ظهور و سقوط ایران و مقدونیه و آغاز امپراتوری رم را پیشگویی می کند (یعنی گویی که دانیل پیشگویی می کند)، این پیشگویی ساختگی را به هدف آماده کردن ذهن خوانندگان برای پذیرش نبوغ پیغمبرانه و  پیشگویی نهایی مطرح کرده اند، برای این که بگویند که قوم اسرائیل سرانجام بر سختی ها چیره خواهند شد و پیروزی نهایی از آن آنان است.
بر این اساس  اگر شهودات یوحنا واقعا نوشتۀ خود او بود، در ادبیات نوع آخر زمانی تنها استثناء به حساب می آمد. یو حنایی که خودش را به عنوان نویسنده معرفی می کند، در هر صورت بین مسیحیان آسیای صغیر فرد خیلی معتبر و قابل احترامی بوده و لحن نامه های او به هفت انجمن، این موضوع را تأیید می کند. در نتیجه ممکن است که نویسنده خود یوحنا باشد که البته از دیدگاه تاریخی وجود او کاملا روشن نیست ولی با این حال مقرون به حقیقت است. ولی اگر او واقعا نویسندۀ شهودات آخر زمانی باشد، در این صورت خیلی بهتر نظریۀ ما را تأیید می کند. به این معنا که چنین کتابی معرف مسیحیت واقعی و اولیه است. با این وجود ثابت شده است که «شهودات یوحنا» به شیوۀ سه  نامۀ دیگری که به یوحنا نسبت می دهند نوشته نشده است.
شهودات آخر زمان عبارت است از تعدادی صحنۀ الهام آمیز. در نخستین شهودات، مسیح در لباس کشیش بزرگی ظاهر می شود و بین هفت شمع دانی طلا که نماد هفت انجمن مسیحی آسیایی است قدم می زند و نامه هایی را به یوحنا  و به نیّت هفت فرشتۀ این گروه های مسیحی دیکته می گوید. از همان آغاز شکافی بین این مسیحیت و مسیحیتی که به عنوان مذهب جهان شمول توسط کنستانتین از طریق شورای کلیسا (شورای نیقیه) تعیین شده بود ایجاد گردید. تثلیث(پسر، پدر، روح القدس) نه تنها بازشناسی نشده است، بلکه ناممکن به نظر می رسد. در اشعیا(کتاب اشعیا در کتاب عهد قدیم) سورۀ ۱۱ آیۀ ۲، به جای روح القدس یگانه و مابعدی، ما با هفت روح آسمانی به شکلی که کشیش های یهودی تفسیر کرده اند مواجه می شویم. مسیح پسر خدا، اولین و آخرین، آلفا و امگا، بوده ولی به هیچ عنوان خدا یا معادل با خدا نیست، او « اصل و اساس آفرینش پروردگار است» در نتیجه او از خدا برآمده و در تمام اعصار وجود دارد، ولی همانند هفت روحی که در بالا اشاره کردیم تحت ارادۀ خدا قرار دارد. در فصل ۱۵ شمارۀ ۳ (در کتاب شهودات یوحنا)، «شهدا در آسمان سرود موسی خدمتگذار خدا و سرود گوسپند را می خوانند. برای بزرگداشت خدا. مسیح در اورشلیم به صلیب کشیده شد (فصل ۱۱ شمارۀ ۸)، ولی به زندگی بازگشت (فصل ۱، شمارۀ ۵ و ۸) او گوسفندی است که با خون خود گناهان جهان و مؤمنین تمام مردمان و تمام زبان های جهان را نزد خداوند بازخرید کرد.»
و این همان مفهوم بنیادی ای است که به مسیحیت اجازه داد تا به عنوان مذهبی جهان شمول گسترش یابد. مفهومی که حاکی از خشم خدایان علیه عمل گناه آمیز انسان بوده و با اعطای قربانی آمرزیده می شود، در تمام مذاهب سامی و اروپایی به یکسان وجود داشته و همین عنصر مشترک در نخستین مفهوم بنیادی و انقلابی مسیحیت (که از مکتب فیلون (۲۵) به عاریت گرفته شده) مشاهده می شود، یعنی شهادت طلبی یک میانجیگر برای آمرزیدن تمام گناهان تمام بشریت در تمام قرون و اعصار برای مؤمنین وفادار. به این تربیت ضرورت هر گونه قربانی در آینده ملغا گردید و در عین حال به حذف شماری از رسوم مذهبی انجامید. در نتیجه از بین بردن رسومی که تجارت با مردمان دیگر با اعتقادات متفاوت را مخدوش و یا ممنوع می ساخت یکی از شرایط ضروری برای مذهب جهان شمول بود. با این وجود، رسوم مرتبط به قربانی به اندازه ای در فرهنگ مردم ریشه دوانده بود که کاتولیسیسم  علاوه بر حفظ رسوم بت پرستی آن را در مراسم کلیسایی به شکل نمادینه منطبق ساخت. ولی بر عکس، در کتاب مقدس هیچ نشانی از گناه اولیه مشاهده نمی شود.
آن چه که وجه مشخصۀ این نامه های پیغمبرانه و به همین ترتیب تمام کتاب می باشد، در این نکته است که هرگز و در هیچ کجا به فکر نویسنده خطور نمی کند که خود و هم مسلکانش  را به شکل دیگری مگر به عنوان یهودی معرفی کند.
او متعصبین ازمیر(۴۳) و فیلادلفی (۴۴) را به باد انتقاد می گیرد : «آنها خود را یهودی می نامند ولی یهودی نیستند و به کنیسۀ ابلیس تعلق دارند» و به آنهایی که در پرگامون(۴۵) بودند می گوید : «آنها از دکترین بالام(۴۶) پی روی می کنند که فرزندان اسرائیل را سرزنش کرده و خوردن چیزهایی را که برای بت ها قربانی می کردند و زنا کردن را تشویق می کرد.»
در نتیجه در این جا ما با مسیحیان آگاه سر و کار نداریم، بلکه موضوع به افرادی مربوط می باشد که خود را یهودی معرفی می کنند، بی شک مرحلۀ تازه ای از گسترش یهودیان قدیمی  بوده و به همین علت نیز تنها مسیحیت حقیقی است. به همین علت، هنگام ظهور قدیسین در بارگاه پروردگار، نخست ۱۴۴۰۰۰ یهودی، ۱۲۰۰۰ از هر قبیله، و تنها بعدا خیل بی شمار بت پرستانی که به یهودیت نوین گرویده اند حضور پیدا می کنند. نویسنده در سال ۶۹ میلادی تردیدی نداشته است که مرحلۀ کاملا نوینی از تحول مذهبی را نمایندگی می کند که متعاقبا به یکی از انقلابی ترین عناصر تاریخ روح و ذهنیت بشری تبدیل می شود.
به این ترتیب می بینیم  مسیحیتی که هنوز از موقعیت خود بی خبر و ناخودآگاه به نظر می رسد در این دوران هزاران کیلومتر از مذهب جهان شمول به دور بوده و به دلیل جزم اندیشی شورای نیقیه متوقف گردیده است. نه جزم اندیشی و نه اخلاقی که در آینده رشد می کند مشاهده نمی شود، ولی این احساس وجود دارد که علیه تمام جهان در حال مبارزه هستند و پیروز خواهند شد، یعنی مبارزه جویی سر سختانه و اطمینان به پیروزی که نزد مسیحیان امروز دیگر به هیچ عنوان مشاهده نمی شود و چنین تمایلاتی را تنها در قطب دیگر جامعه یعنی نزد سوسیالیست ها می توانیم  مشاهده کنیم.
مبارزۀ نوآوران مسیحیت اولیه و سوسیالیست در رویارویی علیه قدرت حاکم است که وجه اشتراک پیدا می کنند. این دو جنبش عظیم از رهبران و پیغمبران تشکیل نشده، اگر چه هیچ یک از وجود پیغمبران و رهبران کم نمی آورند، ولی پایه و اساس آنها را جنبش توده ای تشکیل می دهد. و هر جنبش توده ای در آغاز ضرورتا مغشوش و به هم ریخته است، و اغتشاش اولیه به این علت است که هر جریان فکری توده ای در آغاز در تضاد غوطه می خورد و فاقد صراحت و یک پارچگی است. و علاوه بر این علت به هم ریختگی ها مشخصا به نقشی باز می گردد که پیغمبران در آغاز بازی می کنند.
چنین اغتشاشی غالبا خود را در شکل ایجاد کثرت در گروه های مذهبی (سکت) نشان می دهد، و این گروه ها با همان سرسختی به مصاف یک دیگر می روند که با دشمنان مشترکشان در خارج از دوایر مسیحیت.
آغاز پیدایش مسیحیت با آغاز جنبش سوسیالیستی قابل تشبیه است زیرا هر چند برای آنهایی که با خلوص نیّت شعار اتحاد می دادند  ناگوار به نظر می رسید، ولی عملا اتحاد آنها ممکن نبود.
آیا به عنوان مثال انترناسیول براساس تفکری جزمی و یگانه تشکل یافت؟ به هیچ وجه. جریان های کمونیستی بر اساس سنت فرانسۀ پیش از ۱۸۴۸ با نظریات متفاوت شکل گرفته بودند، کمونیست های مکتب ویتلینگ، و گروه های دیگری که به جریان پرودن(۴۷) که در فرانسه و بلژیک  اکثریت را تشکیل می دادند، بلانکیست ها (۴۸)، حزب کارگر آلمان، و سرانجام آنارشیست های طرفدار باکونین که در مرحلۀ خاصی سردمدار شده بودند. البته این  جریان هایی که نام بردیم تنها معرف شاخه های اصلی هستند.
از تاریخ بنیانگذاری انترناسیونال، برای جدایی قطعی و عمومی  از آنارشیست ها و دستیابی به حداقل توافقات در مورد دیدگاه های اقتصادی در کلی ترین وجوه آن یک قرن به طول انجامید. چنین وضعیتی را باید در چشم انداز امکانات اطلاعاتی، راه آهن، تلگراف، شهرهای صنعتی بزرگ، روزنامه و گردهم آیی های توده ای سازمان یافته در نظر بگیریم. همین انشعابات و گروه های متعدد و همین گفتگوها و تلاش ها برای تشکیل اتحاد در جمع نخستین مسیحیان نیز وجود داشته است. پیش از این در بررسی این کتاب (شهودات یوحنا) که به قطع یقین قدیمی ترین کتاب مسیحیت است مشاهده کردیم، نویسنده  با همان سر سختی که علیه دنیای گناه کاران و کافران پرخاشگری می کند، به چنین انشعباتی نیز حمله می برد.
پیش از همه فرقۀ نیکلائیت های مستقر در افسس و در پرگامون هستند که خود را یهودی می دانند ولی به کنیسۀ شیطان  تعلق دارند که در ازمیر و فیلادلفی از دکترین پیغمبران دروغین همانند بالام در پرگامون و دکترین آنهایی که در افسس داعیۀ پیغمبری دارند پیروی می کنند. در شهودات یوحنا، به عنوان مثال، از پیروان پیغمبران دروغین به نام جزابل(۵۰) یاد شده است. دربارۀ این فرقه ها مطلب مشخصی در اختیار نداریم، تنها می دانیم که جانشینان و پیروان بالام و جزابل گوشت قربانی حرام می خوردند و زنا می کردند.
این پنج فرقه را به عنوان مسیحیان طرفدار پل مقدس(۵۱) معرفی کرده اند، و این طور به نظر می رسد که تمام این  فصول کتاب علیه پل، مبلغ مذهبی دروغین، بالام و نیکلا نوشته شده است. در این باره دلیل و برهان هایی که چندان  هم دارای اعتبار نیست در کتاب «پل مقدس» نوشتۀ ارنست رنان  که به تاریخ ۱۸۶۹ در پاریس منتشر شده، در صفحات ۳۰۳، ۳۰۵، ۳۶۷ تا ۳۷۰ مطرح گردیده است. تمام این تحلیل ها بر آن است که نامه های رسولان را از طریق « اعمال رسولان » (که یکی از فصول  انجیل عهد جدید است) و نامه هایی که نامه های پل نامیده می شود توضیح دهد، این نوشته ها در انتشار فعلی آن ۶۰ سال بعد از انقلاب نوشته شده که مطالب مرتبط به انقلاب خیلی قابل تردید بوده و انباشته از تناقض گویی است.
ولی  به ذهن نویسنده خطور نمی کند که فرقه های مختلف را از یک دیگر تفکیک کند، دو فرقه برای شهر افسس نام می برد (رسول دروغین . نیکلائیت ها) و دو فرقۀ دیگر برای پرگامون (بالامیت ها و نیکلائیت ها)  عناصر مشترکی را نشان می دهند و به شاخۀ فرقه ای که امروز به نام طرفداران پل می شناسیم تعلق داشته اند.
در دو مورد از اشاراتی که به خصوصیات این فرقه ها مربوط می شود، اتهامات محدود است به مصرف گوشت قربانی (حرام) و زنا، یعنی دو موضوعی که بهانۀ دائمی منازعات یهودیان و یهودیان مسیحی با بت پرستانی بود که تازه به دین گرویده بودند.
گوشتی که از قربانگاه بت پرستان عرضه می شد نه تنها در جشن ها به مصرف می رسید یعنی در مراسمی که امتناع از خوردن آن می توانست بی نزاکتی تلقی شود و حتی خطرناک باشد، بلکه در بازار عمومی نیز به فروش می رسید و تشخیص آن از گوشت ذبح شده و حلال ممکن نبود.
زنا از دیدگاه یهودیان نه تنها به  تجارت جنسی اتلاق می شد بلکه ازدوج های خارج از دایرۀ قبیله و با غیر یهودیان و بت پرستان را نیز در بر می گرفت، این موضوع  در کتاب « اعمال رسولان» در انجیل عهد جدید مطرح گردیده است (فصل ۱۵، شمارۀ ۲۰ و ۲۹).
ولی یوحنا نسبت به طرز تلقی تجارت جنسی نزد یهودیان ارتدکس  نگرش خاص به خودش را دارد. در فصل ۱۵ شمارۀ ۴ (شهودات) در مورد ۱۴۴۰۰۰ یهودی آسمانی می گوید : «آنها به زنان ملوث نشده اند، و مثل باکره پاک هستند.» (۵۲). به این ترتیب در آسمانی که یوحنا ترسیم می کند زن وجود ندارد. با این وصف چنین نگرشی در خصوص گناه آمیز انگاردن تجارت جنسی را به طور کلی  در دیگر نوشته های مسیحیت اولیه نیز مشاهده می کنیم.
علاوه براین، او رم را فاحشه خانۀ بزرگی می نامد که پادشاهان زمین با آن زنا کرده و با شراب فاحشگی اش ساکنین زمین را سر مست ساخته اند، و زنا فروشان نیز ثروتمند گشته و در تجمل زندگی می کنند. برخی قطعات در انجیل عهد جدید به روشنی حاکی از پدیدۀ همسانی است که  در تمام دوران های گذار وجود داشته و پیوسته همراه با اغتشاشات عمیق بوده، به این معنا که در عین حال که قوانین تازه موانعی ایجاد می کند، در کنار آن به بهانه های گوناگون  سنت تجارت زنا نیز ادامه می یابد. در نخستین قرون مسیحیت، در مجاورت ریاضت کشی هایی که جسم را نفی می کند، غالبا تمایلاتی برای آزادی روابط بین زنان و مردان مسیحی دیده می شود. همین موضوع کمابیش  برای جنبش سوسیالیستی مدرن روی داد.

III
نامه های رسولان تنها مقدمه ای هستند برای مضمون واقعی مراسلات یوحنا به هفت جامعۀ مسیحی آسیای صغیر، و به تبع آنها خطاب به تمام یهودی گری های اصلاح شده در سال ۶۹ که بعدا مسیحیت از آن جا سر بر آورد. در این جا ما با طرح این پرسش که عضو گیری از بین چه نوع افرادی انجام می گرفته است،  وارد خصوصی ترین معبد مسیحیت می شویم.
از بین کسانی که به طبقۀ پائین جامعه تعلق داشتند و  درمانده و فقیر بودند، یعنی همان عناصری که برای هر انقلابی مناسب می باشند. در شهرها، مسیحیت از افراد آزادی که ورشکسته شده بودند، و افراد متنوعی که غالبا با ولگردهای اروپایی در سواحل مستعمرات و چین و برده ها قابل مقایسه هستند. و به همین ترتیب در روستاها نیز دهقانان کم در آمد که بیش از پیش زیر بار قرض فرو رفته بودند از داوطلبین مذهب جدید بودند. برای چنین افرادی که از مناطق و اقشار مختلف اجتماعی بودند هیچ راه رهایی مشترکی وجود نداشت. برای همه بهشت از دست رفته به گذشته تعلق داشت،  برای فرد درمانده ای که شهر و تمام کشوری که اجداد او به عنوان شهروندان آزاد  در آن زندگی می کردند، برای فرد زندانی و اسیر جنگی که دوران آزادی برای او به پایان رسیده و در بردگی به سر می برد، برای دهقان خرده پا … تمام این اقشار پائین جامعه  را دست آهنین رم تحت فرمان خود گرفته بود. سنگینی مالیات ها و نیاز به پول که نتیجۀ مستقیم چنین موقعیتی بود دهقانان را تحت فشار می گذاشت و به دلیل فقدان توازن در تقسیم ثروت شکاف عمیقی در جامعه ایجاد کرده و پیوسته  ثروتمندان ثروتمند تر و فقیران فقیر تر می شدند. و روشن است که تحت چنین شرایطی هر گونه مقاوتی از سوی خرده قبیله های منزوی یا شهرها در مقابل قدرت عظیم رم به نا امیدی منتهی می شد. با این وصف چه راه حلی  برای نجات این مردمان درمانده و فقیر و  تحت ستم در گروه های گوناگون با منافع متفاوت و یا  حتی متضاد می توانست وجود داشته باشد؟ باید راه حلی پیدا می کردند و این راه حل می بایستی در حد انقلابی عظیم باشد که تمام آنها را در بر گیرد.
این راه حل پیدا شد، ولی نه در روی زمین. و با توجه به واقعیات زمانه، تنها مذهب بود که می توانست چنین راهی را عرضه کند. در نتیجه جهانی تازه درهای خود را به روی درماندگان و بردگان و خلاصه دوزخیان زمین گشود. تداوم زندگی روح پس از مرگ جسمی به تدریج به یکی از باورداشت های رایج و عمومی در جهان رم باستان تبدیل شد.
علاوه بر این در همه جا باور به عذاب و پاداش برای مردگان در آن جهان بر اساس اعمالی که در زمان حیات انجام داده اند، در همه جا بیش از پیش جزئی از اعتقادات عمومی شده بود. در حقیقت در مورد پاداش کمی شبیه صدای طبل تو خالی بود، زیرا جهان قدیم به دلیل طبیعت مادی گرایش برای زندگی واقعی کمتر از زندگی در سرزمین ارواح ارزش قائل نبود. بی مرگی و زندگی جاوید به طریق اولی نزد یونانیان به عنوان مصیبت تلقی می شد.
با ظهور مسیحیت عذاب و پاداش در جهان دیگر به جد گرفته شد و آسمان و جهنمی ترسیم گردید که دریای اشک و محنت بینوایان و درماندگان روزگا ر را به بهشت ابدی هدایت می کرد. در واقع می بایستی امید به پاداش در آن سوی مرگ وجود می داشت تا امتناع از جهان مادی و ریاضت کشی را به اصل بنیادی در اخلاق مذهب نوین و جهانشمول تبدیل نموده و توده های تحت ستم را در پی آن روانه سازد. با این وجود دروازه های بهشت آسمانی فورا به روی مؤمنین گشوده نشد، و چنان که خواهیم دید نوید فتح سرزمین خدا که اورشلیم پایتخت آن است تنها پس از نبردهای سخت علیه نیروهای جهنمی ممکن خواهد شد. بر این اساس، در ذهنیت  نخستین مسیحیان این جنگ عظیم می بایستی خیلی زود به وقوع پیوندد.
از همان آغاز، در آیۀ ۳  یوحنا  کتاب خود را به عنوان شهوداتی در باب آن چه به زودی به وقوع خواهد پیوست معرفی می کند و می گوید : «خوشبخت آن کسی است که این کتاب را می خواند و به این کلام رسولانه گوش فرا می دهد.»، مسیح به جامعۀ مسیحی فیلادلفی نوید می دهد که « به زودی خواهم آمد». و در پایان فصل، فرشته ای می گوید که «آن چه را که به زودی روی خواهد داد به یوحنا نشان داده است.» و به او سفارش می کند که : «هیچ یک از سخنان رسولانۀ این کتاب را پنهان نکن، زیرا روز موعود نزدیک است.» و خود مسیح در آیه های ۱۲ و ۲۰ می گوید : «به زودی خواهم آمد.» . سپس خواهیم دید که این به زودی که انتظارش را می کشیدند تا چه اندازه زود به وقوع پیوست.
دیدگاه های آخر زمانی که یوحنا در چشم انداز ما به نمایش می گذارد، از دیدگاه ادبی غالبا از الگوهای قدیمی به عاریت گرفته شده است. بخشی از انبیای کلاسیک در کتاب عهد قدیم، و به خصوص از کتاب حزقیال نبی، و بخشی از دیدگاه های آخر زمانی یهودیان بعدی که از روی الگوی دانیال اقتباس کرده اند و به خصوص کتاب «هنوش» (۵۳) (که به پدر پدر بزرگ نوح نسبت داده می شود).
منتقدین کتاب شهودات یوحنا را به دقت مورد بررسی قرار داده و در تمام جزئیات نشان داده اند که هر یک از تصاویر و هر مصیبت و هر جراحتی که به بشریت بی ایمان وارد می گردد و خلاصه مجموع ساخت مایه های کتاب از کجا برداشت شده است که نه تنها حاکی از فقر روحی او بوده بلکه نشان می دهد که شهوداتی  را که ترسیم می کند عملا زندگی نکرده و از تخیلات خود او بر نیامده است.
در این جا مختصرا به برخی از این شهودات اشاره خواهیم کرد. یو حنا خدا را می بیند که بر تخت بارگاه آسمانی اش نشسته و کتابی را که با هفت مهرۀ بسته شده در دست دارد، در جلوی او گوسپند سر بریده (مسیح)، که دوباره زنده می شود و سزاوار می بیند که مهرۀ موم را باز کند. گشودن مهرۀ موم با علائم و معجزات تهدید آمیزی ادامه می یابد. در پنجمین مهره،  یوحنا در زیر بارگاه پرودگار ارواح شهیدان را می بیند که به خاطر کلام خدا کشته شده بودند : «و با صدای بلند فریاد می زدند و می گفتند، ای خدای بزرگ تا کی قضاوت نمی کنی و انتقام خون ما را از آنهایی که ساکن زمین هستند نمی گیری؟»
در این لحظه، به هریک از آنها لباس سفیدی داده می شود و از آنها دعوت می شود که کمی شکیبا باشند، شهیدان دیگری  در راه هستند و باید شهید شوند. در این جا هیچ اثری از آثار «مذهب عشق» یا «آنهایی که از شما نفرت دارند را دوست داشته باشید و آنهایی که شما را نفرین می کنند ببخشید و بیامرزید»، و امثال این ها نیست، در این جا صراحتا برای انتقام و انتقام مؤمن و مقدس از دشمنان مسیحیان تبلیغ می کنند.
و باید دانست که در سر تا سر کتاب انباشته از این نوع مطالب است. هر اندازه بحران نزدیک می شود، به همان اندازه از آسمان جراحت و خشم می بارد، و هر اندازه یوحنا به شادی اعلام می دارد که غالب افراد اظهار ندامت نمی کنند و از گناهانشان روی بر نمی گردانند و در نتیجه مجازات خواهند شد و مسیح با ترکۀ آهنی خشم خدا را بر آنها وارد خواهد ساخت، با این وجود کافران سر سختانه مقاومت می کنند.
این احساس طبیعی در جنگ است که افراد خارج از هر گونه ریاکاری ابراز می کنند، و در نبردند. در گشایش هفتمین مهره هفت فرشته با شیپور ظاهر می شوند و هر بار که یکی از آنها شیپورش به صدا در می آورد، مصیبت های تازه ای نازل می گردد.
وقتی هفتمین شیپور به صدا در می آید، هفت فرشتۀ جدید وارد صحنه می شوند که هفت بطری انباشته از خشم خدا را روی زمین می ریزند، و دوباره از آسمان مصیبت می بارد که غالبا تکرار ملال آور مصائبی است که پیش از این نیز چندین بار به همین شکل نازل شده بوده است.
سپس زن می آید، بابل یعنی فاحشۀ بزرگ با لباسی شکوهمند و پر جلال و روی چندین آب جلوس می کند، و سرمست از خون قدیسین و خون شهدای مسیح است. بابل شهر بزرگی است که بر چندین پادشاه روی زمین فرمان می راند، و روی جانوری نشسته است که هفت سر و ده شاخ دارد. هفت سر هفت کوه هستند و در عین حال هفت پادشاه را باز نمایی می کنند. از این پادشاهان پنج تن مرده اند، یکی زنده است، هفتمین پادشاه خواهد آمد، و پس از او هشتمین پادشاه از آن پنج نفر اول بیرون می آید که تا حد مرگ مجروح بوده ولی نجات پیدا کرده است.
این هشتمین پادشاه ۴۲ ماه روی زمین حکومت خواهد کرد، یعنی سه سال و نیم، مؤمنین را تا  حد مرگ عذاب داده و کافران را به پیروزی خواهد رساند. سپس جنگ بزرگی بر پا خواهد شد و با ویران شدن فاحشۀ بزرگ یعنی بابل و تمام طرفدارانش یعنی اکثریت آدمیان انتقام خون قدیسین و شهدا گرفته خواهد شد، شیطان نیز به جهنم دره محکوم گشته و در آن جا هزار سال به زنجیر کشیده می شود، در این مدت مسیح و شهدایی که به زندگی بازگشته اند حکومت می کنند. در پایان هزار سال، شیطان از بند رها می شود و طی نبرد اشباح برای همیشه شکست می خورند. یک بار دیگر باقی ماندۀ مردگان به زندگی باز گشته و در بارگاه پروردگار حاضر می شوند(توجه داشته باشید که در برابر مسیح نیست که حاضر می شوند) و مؤمنین به آسمانی نوین و زمینی نوین و اورشلیمی نوین و به زندگی ابدی راه می یابند.
به همان اندازه که تمام ساختار متن با عناصر مشخصا یهودی متعلق به دوران ماقبل مسیحی سامان  گرفته است، در نتیجه بینش یهودی نیز کمابیش کاملا مشهود است. از زمانی که اوضاع قوم یهود رو به نابسامانی گذاشت و تحت سیطرۀ آشور و بابل و حتی سلوکیان در آمدند، یعنی از اشعیای نبی تا دانیال نبی، پیغام های رسولانه نیز برای روز موعود و نجات آغاز شد. در فصل ۱۲، آیه های ۱، ۳ دانیال از فرود میکائیل، فرشتۀ نگهبان قوم یهود خبر می دهد که آنها را از فلاکت نجات خواهد داد، «بسیاری از مردگان به زندگی باز خواهند گشت»، و به نوعی از مکافات آخرین می گوید، « و آنانی که در ایمان پایدار ماندند و شمار بسیاری که به عدالت سپرده شدند همچون ستارگان خواهند درخشید، برای همیشه و تا ابد». نزد مسیحیان تنها روی فوریت حکومت مسیح و بازگشت شهیدان به زندگی تأکید می شود.
تعبیر این پیغام رسولانه را ما مدیون منتقدین آلمانی و خصوصا اوالد(۵۴)، لاک (۵۵) و فردیناند بناری (۵۶) هستیم، و بیشتر از این جهت که آن را در ارتباط با حوادث تاریخی زمان توضیح می دهند.
نقد آلمانی با تکیه به پژوهش های ارنست رنان در حوزه های دیگری خارج از حوزه های مذهبی نفوذ می کند. فاحشۀ بزرگ، بابل، همانطور که دیدیم به مفهوم شهری با هفت تپه است. دربارۀ جانوری که این شهر – فاحشۀ بزرگ روی آن جلوس کرده است، در فصل ۱۷ آیه ۹ آمده است که : «هفت سر به مفهوم هفت کوه است. در عین حال به مفهوم هفت پادشاه نیز هست، که پنج نفر از آنها افتاده و یا مرده اند، یکی از آنها هست و یکی دیگر هست که هنوز نیامده، و وقتی که آمد باید کمی بماند. و جانوری که دیگر نیست، پادشاه هشتم است، او از هفت پادشاه می آید ولی در نابودی خود می کوشد.»
در نتیجه، جانور به مفهوم سیطرۀ جهانی رم و هفت امپراتور را بازنمایی می کند که یکی از آنها تا پای مرگ مجروح شده و دیگر حکومت نمی کند ولی نجات می یابد، و خواهد آمد تا به سیطرۀ گناه و شورش علیه خدا تداوم ببخشد. «و جنگیدن با قدیسین و پیروزی بر آنها به او واگذار شده بود. حکمفرمایی بر تمام قبایل، زبان ها و ملت نیز به او عرضه شده بود به طوری که تمام آنانی که ساکن زمین بودند او را می پرستیدند و نام آنها در کتاب گوسپند نوشته نشده است»…«این جانور به گونه ای بود که همه، کوچک و بزرگ، ثروتمند و فقیر، آزاد و برده، نشان و نام و یا شمارۀ نام او را بر خود داشتند. آن که واجد عقل و خرد است، شمارۀ جانور را حساب کند، زیرا شمارۀ آدمیان است، و شمارۀ او ششصد و شصت و شش است.» (فصل ۱۳، ۷، ۱۱۸)
در این جا توجه داشته باشیم که خشونت یاد شده جزء تمهیداتی است که امپراتوری رم علیه مسیحیان به کار می برد…که ظاهرا یکی از اختراعات شیطان است…این موضوع را رها می کنیم و می پردازیم به این پرسش که کدام یک از امپراتوران رم است که به چنین شکلی مجروح شده و هشتمین پادشاه از مجموعۀ هفت پادشاه کیست که به جنگ علیه مسیح مبادرت می کند.
پس از اگوست ،  تیبر(۵۷)، کالیگولا(۵۸)، کلود (۵۹)، نرون (۶۰)، گابلا (۶۱). پنج امپراتور از بین رفته اند، یعنی نرون به سال ۶۸ میلادی می میرد و گابلا بین ۹ ژوئن ۶۸ میلادی تا ۱۵ ژانویه ۶۹ میلادی فرمانروایی می کند. ولی به محض این که بر اریکۀ امپراتوری تکیه می زند، لژیون های راین به رهبری ویتلیوس (۶۲) قیام می کنند و در عین حال در دیگر مناطق امپراتوری سرداران دیگری برای قیام مسلحانه آماده می شوند. در خود رم نیز فرماندهان نظامی قیام می کنند و گابلا را به قتل رسانده و اوتون (۶۳)  را بر می گزینند.
از این حوادث نتیجه می گیریم که شهودات یوحنا (آپوکالیپس) در عصر گابلا و تقریبا در اواخر حکومت او نوشته شده است، و یا حداکثر در طول سه ماه امپراتوری اوتون (تا ۱۵ آوریل ۶۹)، هفتمین امپراتور. ولی هشتمین کیست که نبوده و خواهد آمد؟ پاسخ به این پرسش را عدد ۶۶۶ به ما می گوید.            
بین اقوام سامی،…کلدانی ها و یهودی ها…در این دوران، نوعی هنر جادوگری باب روز بوده که پایه و اساس آن را معنای مضاعف حروف تشکیل می دهد. تقریبا از ۳۰۰ سال پیش از میلاد حروف عبری در عین حال به عنوان عدد نیز به کار می رفته است :
A=۴, b=۲, c= ۳, d=۴
و غیره. بر این اساس پیشگویان کابالیست مجموع اعداد حروف یک نام را با هم جمع می بستند، و به کمک حاصل جمع، از طریق تشکل کلمات یا ترکیب کلمات معادل با حاصل جمع، آیندۀ صاحب آن نام را پیشگویی می کردند. به همین ترتیب، کلمات به زبان اعداد نیز بیان می شدند. این هنر را به زبان یونانی هندسه می نامیدند، کلدانی ها نیز آن را به حرفه تبدیل کرده بودند و تاسیت (تاکیتوس) که به عنوان ریاضی دان شهرت داشت از رم بیرون رانده شده بود.
مشخصا از طریق همین ریاضیات بوده است که عدد ۶۶۶ به وجود می آید. پشت این عدد نام یکی از پنج امپراتور رم نهفته است. بر این اساس ایرنه (۶۴) در قرن دوم، علاوه بر عدد ۶۶۶، عدد ۶۱۶ را نیز می شناخته است که به زمانی باز می گردد که معمای اعداد  شناخته شده بودند. اگر راه حل پاسخ این دو عدد را نشان دهد، آزمون موفقی خواهد بود.
فردیناند بناری این راه حل را یافته است. ۶۶۶ نام نرون است. عدد بر اساس نام نرون کسار(۶۵) (کسار = سزار) در نوشتار عبری می باشد. فردیناند بناری همان طور که در تالمود و نوشته های پالمیری (شهر باستانی در سوریه) مشاهده می کند، به زبان یونانی نرون کسار(۶۶)، نرون امپراتور روی پول رسمی مناطق شرقی امپراتوری حک شده بود، و به این ترتیب
n (nun) = ۵۰, r (resch) = ۲۰۰, v (vav) pour ۰ = ۶, n (nun) = ۵۰, R (Raph) = ۱۰۰,
 s (samech) = ۶۰, et r (resch) = ۲۰۰,
و حاصل جمع برابر است با ۶۶۶.
بر این اساس اگر نام نرون امپراتور یا نرون سزار(۶۷) را در شکل لاتین در نظر بگیریم، دومین [ن] در نام نرون حذف می شود یعنی به شکل نرو امپراتور نوشته می شود، در نتیجه۵۰ -۶۶۶= ۶۱۶ که ایرنه کشیش قرن دوم مطرح می کند.
در واقع امپراتوری رم در عصر گابلا در هرج و مرج به سر می برد. خود گابلا نیز که فرماندهی لژیون های رمی در اسپانیا و گل را به عهده داشت برای سرنگون کردن نرون به رم لشکر کشید، نرون گریخت و سپس به دست فردی آزاد کشته شد. و نه تنها فرماندهان در رم، بلکه در مناطق دیگر علیه گابلا نقشه می کشیدند و از هر گوشه و کنار امپراتوری سرداران در حال آماده کردن لژیون های خود بودند تا به پایتخت لشکر کشی کنند. تمام امپراتوری در جنگ داخلی به سر می برد و سقوط آن نزدیک به نظر می رسید.
علاوه بر این شایعه شده بود که نرون نمرده، بلکه مجروح گشته و به پارت ها [یعنی اشکانیان که از سالِ ۲۵۰ ق م تا سالِ ۲۲۶ میلادی یعنی ۴۷۶ سال حکومت کردند]  پناهنده شده است و با نیروی نظامی  از رود فرات عبور کرده و برای بر پا داشتن حکومتی دهشتناک دوباره خواهد آمد.
آکایی در شمال غربی یونان و آسیا از این جریانات متأثر بودند. یعنی دقیقا در همان زمانی که شهودات آخر زمانی یوحنا در دست تحریر بود، یک نرون دروغین در جزیرۀ سیتنوس در دریای اژه در نزدیکی پاتموس و آسیای صغیر دست به شورش می زند تا این که در دوران امپراتوری اتون کشته می شود.
جای شگفتی نیست که چنین شایعاتی بین مسیحیانی که طعمۀ آزار و اذیت نرون بودند، پراکنده شده و او را به عنوان ضد مسیح و منقرض کنندۀ مذهب نوین تعبیر کنند و در عین حال چنین تهدیدی را به عنوان مقدمه ای برای بازگشت مسیح و نبرد پیروزمندانه علیه نیروهای جهنمی و حکومت هزار سالۀ پروردگار تعبیر نمایند و به همین علت و اعتقاد به بازگشت قطعی مسیح، با آغوش باز به پیشباز مرگ می رفتند.
ادبیات مسیحی در طول دو قرن اوّل به اندازۀ کافی شواهدی را نشان می دهد که رمز عدد ۶۶۶ برای بسیاری آشکار بوده است.
ایرنه کشیش قرن دومی او را ندیده بوده ولی مثل خیلی های دیگر تا پایان قرن سوم می دانسته است که جانوری که در شهودات آخر زمانی ظاهر می گردد همان نرونی است که بازخواهد آمد. با از بین رفتن آخرین آثار و نشانه ها، شهودات آخر زمانی به تعابیر تخیلی پیشگویان ارتدکس سپرده می شود. خود من نیز افراد سالمندی را می شناسم که بر اساس محاسبات یوهات آلبرشت بنگل (۶۹) در سال ۱۸۳۶ منتظر آخر زمان بودند.
به این ترتیب پیشگویی کاملا مطابق با آن چه نوشته شده بود به وقوع پیوست،  ولی تنها با این تفاوت که قضاوت آخرین دامن گناه کاران را نگرفت بلکه مفسرین و مبلغین شهودات آخر زمان را به محاکمه کشید. زیرا در همین سال ۱۸۳۶ بود که فردیناند بناری کلید حل معمای عدد ۶۶۶ را کشف کرد و به تمام محاسبات پیشگویانه و این هندسۀ نوین (به یونانی : ژئومتریاک) پایان داد.
سرزمین خدا که برای وفاداران تعیین شده است، یوحنا تنها با نگاهی از بیرون به ترسیم آن می پردازد. بر اساس مفاهیم عصر او، اورشلیم نوین بر اساس طرح بسیار عظیمی ساخته شده : با ۱۲۰۰ ایالت و محیطی معادل ۲۲۲۷ کیلومتر یعنی معادل نصف ایالات متحدۀ آمریکا که با طلا و سنگ های گرانبها بنا شده است. در این جا خدا بین مؤمنین به سر می برد و به جای خورشید با نور خود بر آنها می تابد، مرگ، عزاداری، گریه و فریاد، کار وجود ندارد، رودی از آب زلال از شهر عبور می کند و در حاشیۀ آن درخت زندگی کاشته می شود که دوازده میوۀ مختلف دارد و هر ماه بار می دهد و برگهای آن برای سلامت مؤمنین مفید است (به شکل چای طبی، بر اساس نظریات ارنست رنان در کتاب ضد مسیح صفحۀ ۴۵۲). در این جا قدیسین قرنهای متمادی زندگی می کنند.
تا جایی که ما می دانیم به این شکل بود که مسیحیت در زادگاه خودش در آسیای صغیر در اطراف سال ۶۸ میلادی به وجود آمد. هیچ نشانی از تثلیث نیست…بر عکس، یهوه (به فتح واو)، از دیر باز نزد یهودیان، یگانه و نامرئی بوده است. خدایی که به عنوان خدای ملّی قوم یهود معرفی می شود، نخستین خدای آسمان و زمین بوده و مدعی فرمانروایی بر تمام مردمان جهان می باشد که به آنانی که ایمان آوردند نوید مرحمت و به آنانی که از فرمان او سرپیچی کردند قول مجازات بی رحمانه می دهد. بر همین اساس در آخر زمان این خدا هست که آدمیان را قضاوت می کند و نه به شکلی که بعدا در انجیل عهد جدید و نامه های رسولان به مسیح نسبت داده شده است. بر اساس دکترین ایرانی که یهودیت در حال زوال با آن آشنایی داشته است، مسیح گوسپندی که از جانب خدا تا ابد فرستاده شده است، و به همین ترتیب «هفت روح آسمانی»، اگر چه در سطح نازل تری قرار دارند و وجودشان را مدیون قطعه ای در اشعیای نبی (فصل ۱۱ آیۀ ۲ ) هستند که به درستی تعبیر نشده است. نه خدا هستند و نه معادل خدا. گوسپند به خواست خودش خود را قربانی می کند تا مرحمی باشد برای گناهان تمام جهان و به دلیل همین عمل عالی و بزرگمنشانه است که به مقام آسمانی نائل می گردد، در تمام کتاب از این شهادت به عنوان عملی داوطلبانه و خارق العاده یاد می شود و نه به عنوان عملی ضروری برای وجود خود او. البته تمام بارگاه آسمانی خالی از فرشتۀ قدیس نیست. برای این که مذهبی شکل بگیرد، یکتا پرستی از تاریخ اوستا، در عصر خود مجبور بود که به بت پرستی و چند خدایی امتیازاتی را واگذار کند. نزد یهودیان پذیرش خدایان به شکل بازمانده ای تاریخی تداوم یافت و این روند که از روی الگوی بارگاه آسمانی نزد ایرانیان شکل گرفته بود، پس از تبعید، به شکل کارآمدتری مذهب را با تخیلات مردمی آمیخت.
مسیحیت نیز حتی پس از جانشین ساختن خدای تثلیثی و اسرار آمیز به جای خدای یگانه و خدشه ناپذیر یهودیان، سنت قدیمی خدایان کهن را در بین توده های مردم از طریق سنت بزرگداشت قدیسین تداوم بخشید. بر اساس نظریات فالمرایر( ۶۹) در کتاب « تاریخ مجمع الجزایر موره، فصل ا صفحۀ ۲۲۷» مراسم مرتبط به ژوپیتر در برخی مناطق یونان قدیم (پلوپونز، ماینا، آرکادی) تنها در قرن نهم به خاموشی گرایید. به همین ترتیب تنها در عصر بورژوازی مدرن و پروتستانتیسم است که تمام ساکنین قدیمی بارگاه خدا نظیر فرشتگان و قدیسین را حذف می کنند و یکتا پرستی تثلیثی را به جد می گیرند.
شهودات آخر زمانی یوحنا از گناه اولیه و عدالت از طریق ایمان چیز بیشتری نمی گوید. ایمان نخستین جماعات اولیه با خویی منازعه جویانه و مسرور با تمام کلیساهای پیروزمند آینده متفاوت است. در کنار گوسپند قربانی به عنوان مرحمی بر تمام گناهان بشریت، بازگشت مسیح و حکومت هزار سالۀ او،  تبلیغات فعال، مبارزۀ دائمی علیه دشمن بیرونی و درونی، و اعتراف غرور آمیز به اعتقادات خدشه ناپذیر در برابر قضات بت پرست، تحمل شهادت بی باکانه در اعتقاد راسخ و اطمینان کامل به پیروزی، اصل و اساس محتوای شهودات یوحنا را تشکیل می دهد.
همانطور که دیدیم، یوحنای نویسنده تردیدی ندارد که یهودی است. در نتیجه، در تمام کتاب هیچ اشاره ای به غسل تعمید دیده نمی شود، و شواهد خاصی وجود دارد که آن را به دومین دوران مسیحیت نسبت می دهد. ۱۴۴۰۰۰ یهودی با ایمان غسل تعمید ندیده اند. دربارۀ قدیسینی که در آسمان هستند می گوید که « آنهایی هستند که لباس بلندشان را در خون گوسپند شسته اند»، و تا این جا هیچ حرفی از غسل تعمید نیست.
دو رسولی که پیش از ظهور ضد مسیح می آیند (فصل ۱۱) غسل تعمید نمی دهند و در فصل ۱۹ آیۀ ۱۰ حضور مسیح نیز غسل تعمید نیست بلکه روح رسولانه است. در تمام این موارد کاملا طبیعی می بود که از غسل تعمید گفته شود. در نتیجه تقریبا با اطمینان می توانیم نتیجه بگیریم که نویسنده از غسل تعمید چیزی نمی دانسته، و این قاعده  زمانی به سنت مسیحی تبدیل شده است که آنها کاملا از یهودیان جدا شده بودند. نویسنده در عین حال از دومین شعائر هفتگانۀ مسیح بی اطلاع بوده، یعنی بخشی را که به بزرگداشت شهادت مسیح مربوط می شود نمی دانسته است. اگر در متن لوتر(۷۰) مسیح به آنهایی که ایمانشان را حفظ کرده اند قول می دهد که نزد آنان رفته و با آنها عشای ربانی را به جا بیاورد، چنین موردی تنها یک ظاهر مغلطه آمیز است. در زبان یونانی (۷۱) می خوانیم «من با او سوپ صرف می کنم»، و این کلمه به درستی در انجیل های انگلیسی و فرانسوی به کار برده شده است(۷۲). البته در این جا مسئله با شام آخر ارتباطی ندارد.
کتاب مورد بحث ما در این جا با تاریخ کاملا مشخص آن، بی هیچ شک و تردیدی قدیمی ترین بخش ادبیات تمام مسیحیت است. هیچ یک از نوشته های انجیل به این اندازۀ بی بند و بار نوشته نشده  و این همه از زبان عبری و ساختارهای ناممکن و اشتباهات دستوری انباشته نشده است.
تنها خدا شناسان حرفه ای یا تاریخ شناسان جانبدار هستند که انجیل و اعمال رسولان را اقتباس مابعدی نوشته های مابعدی نمی دانند که امروز از بین رفته اند و قشر ناچیز تاریخی آن نیز زیر  افسانه سرایی ها پنهان شده و سه یا چهار نامۀ رسولان که توسط مکتب توبینگو اصلیت آن باز شناسی شده است، پس از بررسی های عمیق برونو بائر، نتیجه گرفته می شود که تنها حاوی نوشته های دوران بعدی و یا در بهترین حالت، باز نویسی های نویسنده های گم نام بعدی با آرایش و اضافات و درج مطالب جدید بوده است.
برای ما اهمیت خاصی دارد که در کتاب آسمانی مان  که دوران تحریر آن با اختلاف نظر یک ماهه تشخیص داده شده است، کتابی در اختیار داشته باشیم که مسیحیت را در مقدماتی ترین شکل آن نشان دهد، یعنی به شکل مذهبی رسمی در قرن چهارم، که تمام اصول خدشه ناپذیر و استوره هایش تکمیل شده است، تقریبا در همان وضعیتی قرار دارد که اسطوره های متزلزل ژرمنی نزد تاسیت (تاکیتوس) در رابطه با استوره های ادا(۷۳)، که کاملا تحت تأثیر مسیحیت تداوم یافت. آغاز مذهب جهانشمول در این جاست، ولی در خود هزاران امکان تأویل و تعبیر باقی می گذارد که منشأ ایجاد فرقه های متعدد بعدی است.
اگر این قدیمی ترین بخش مسیحیت برای ما اهمیت خاصی دارد، به این علت است که دارای همان نقشی است که یهودیت تحت تأثیر اسکندریه برای مسیحیت داشت.
مابقی همه عناصر و اضافات غربی و یونانی-رمی هستند. می بایستی میانجیگری مذهب یکتا پرست یهودی می بود تا به یکتا پرستی عالمانۀ فلسفۀ رایج یونانی شکلی می بخشید که مورد قبول توده ها واقع گردد. از زمانی که این میانجیگری انجام گرفت، نمی توانست به مذهبی جهانشمول تبدیل گردد مگر این که  در جهان یونانی-رمی غوطه ور شود و گسترش یافته و در آن یعنی در نظام فکری که حوزه یونانی-رمی به آن دست یافته بود مستحیل گردد.

پاورقی ها
۱) LE DEVENIR SOCIAL
۲) Anton Menger
۳) Droit au produit intégral du travail
۴) Taboritگروهی از طرفداران پروتستان در قرن پانزدهم میلادی
۵) Bohême بوهم منطقه ای در اروپای مرکزی که با موراوی مجهوری چک کنونی را تشکیل می دهد
۶) Jean Zizka
۷) Wilhelm Weitling (۱۸۰۸-۱۸۷۱)
۸) Josef Ernest Renan
۲۸ فوریه ۱۸۲۳ – ۲ اکتبر ۱۸۹۲ نویسنده، تاریخدان در عرصۀ زبان شناسی و تاریخ شناس فرانسوی
۹) Pérégrinus
۱۰) Parium
نام شهر قدیمی یونانی در هلسپون (تنگۀ داردانل امروزی)
۱۱) Hellespont
نام قدیمی تنگۀ داردانل
۱۲) Talbot
۱۳) Albrecht
۱۴) Dr George Kuhlmann
۱۵) Holstein
۱۶) Auguste Becker
۱۷) Félicité Robert de Lamonnais
نویسنده و کشیش فرانسوی اوایل قرن نوزدهم
۱۸) Vaudois
۱۹) Lausanne
شهر سوئیسی
۲۰) Tubingue
۲۱) D. F. Strauss
۲۲)  Joseph Ernest Renan
۲۸ فوریه ۱۸۲۳ – ۲ اکتبر ۱۸۹۲ نویسنده، فیلسوف، تاریخ شناس فرانسوی. او بخش مهمی از زندگی اش را صرف تحقیق در زمینۀ مذهب کرد، «تاریخ منشأ مسیحیت» ۱۸۶۳-۱۸۸۱ در هفت جلد، و «زندگی مسیح» در سال ۱۸۶۳ از جمله آثار او می باشد
۲۳) Bruno Bauer
۶ سپتامبر ۱۸۰۹ – ۱۸۸۲ خدا شناس، فیلسوف و تاریخ شناس آلمانی. او شاگرد هگل نیز بوده است.
۲۴) Constantin
۲۷ فوریه ۲۷۲ در منطقه ای از سیبری به دنیا می آید و در ۳۰۶ به عنوان سی و چهارمین امپراتور رم  نامیده  می شود. او یکی از شخصیت های برجستۀ قرن چهارم میلادی است
۲۵) Philon d'Alexandrie
۲۰ پیش از میلاد مسیح  در اسکنریه به دنیا آمد و ۴۰ بعد از میلاد مسیح چشم از جهان فرو بست، او فیلسوف یهودی بود
۲۶) stoïque (stoïcisme)
استوئیسیسم، مکتب فلسفی در یونان باستان که توسط زنون (اهل سیتیوم) در ۳۰۱ پیش از میلاد مسیح بنیانگذاری شد. این فلسفه تأملات درونی را در هماهنگی با طبیعت و خرد تشویق می کند و هدف آن پارسایی و خوشبختی است، و در طول تاریخ تحولات متنوعی به خود دیده است.
۲۷) Sénèque
۲۸) Flaviens
فلاوین ها سلسله ای از امپراتورهای رمی بودند که بین سال ۶۹ تا ۹۶ میلادی بر امپراتوری رم فرمانروایی می کردند. فلاوین ها طی نخستین جنگ داخلی از آغاز فرمانروایی آگوستوس که به سال چهار امپراتور شهرت دارد، به سال ۶۹ به قدرت رسیدند (وسپاسین ۶۹-۷۹، تیتوس ۷۹-۸۱، دومیسین۸۱-۹۶)
۲۹) Hadrian (Hadrianus)
هادریانوس به  سال ۱۱۷ به مقام امپراتوری رسید. او فردی بشر دوست و فیلسوف و شاعر و ادیب و صلح دوست بود
۳۰) Antonin
۳۱) Marc-Aurèle
۳۲) Carmen
۳۳) Commodien
۳۴) Tacite   (Publius Cornelius Tacitus)
تاریخ نویس رمی ۵۵-۱۲۰ میلادی
۳۵) Claude
امپراتور رم به سال ۴۱-۵۴ میلادی
۳۶) Vitellius
امپراتور رم ۲ ژانویه ۶۹ تا ۲۲ دسامبر ۶۹ مجموعا ۸ ماه فرمانروایی کرد
۳۷) Hénoch
هنوش پدر پدر بزرگ نوح، و کتاب هنوش بخشی از تورات است که توسط کلیسای اتیوپی ارتدکس باز شناسی شده. ولی یهودیان و برخی از کلیساها  آن را به رسمیت نمی شناسند و رسما به سال ۳۶۴ از کتاب عهد قدیم حذف کرده اند
۳۸) Esdras
کشیش یهودی که به سال ۴۵۹ پیش از میلاد ۵۰۰۰ آوارۀ یهودیه را از بابل به اورشلیم هدایت کرد، و جامعۀ یهودی را بر اساس تورات و تکیه بر قوانین متشکل ساخت.
۳۹) Baruch
۴۰) Jude
۴۱) کتاب هایی که پیشگویی های سیبیل در آن نوشته شده است. سیبیل پیر زن پیشگویی بوده که در عهد قدیم زندگی می کرده است
۴۲) d'Antiochus Épiphane
آنتیوخوس پادشاه سلوکی ۲۱۵-۱۶۴ پیش از میلاد. سلوکیان سلسه ای بودند که بر فتوحات الکساندر در آسیا حکومت می کردند
۴۳) Smyrneازمیر
ازمیر، بندر و شهر قدیمی در ترکیه و در سواحل دریای اژه واقع گردیده و در سه هزار سال پیش از میلاد مسیح بنیانگذاری شده است
۴۴) Philadelphie
یکی از شهرهای قدیمی لیدیه در غرب آسیای صغیر
۴۵) Pergame
در شمال باختری آناتولی و یکی از شهرهای یونان باستان بود
۴۶) Balaam یکی از پیغمبران دروغین
به عربی : بلعم بن باعوراء
۴۷) Proudhon
۴۸) Blanquiste (Auguste Blanqui)
اگوست بلانکی سوسیالیست فرانسوی قرن ۱۹
۴۹) Nicolaïte
این اصطلاح دو بار در شهودات یوحنا (کتاب آخر زمان – آپوکالیپس) تکرار شده است. نخستین بار در آیۀ های فصل ۲ آیۀ ۶ خطاب به کلیسای افسس (شهر یونانی در آسیای صغیر) : « همانطور که من از نیکلائیت ها تنفر دارم، تو نیز از  این گروه  رویگردان شو». دومین بار در نامه به کلیسای پرگامون مطرح می شود، در فصل ۲ آیه های ۱۴-۱۵: «ولی من با تو مخالف هستم زیرا تو با افرادی هستی که از دکترین بالام پیروی می کنند که در بالک موعظه می کند و سنگ پیش پای فرزندان اسرائیل می اندازد و آنها را به خوردن گوشت قربانی شده برای بت ها و ارتکاب به زنا تشویق می کند. به همین ترتیب خود تو نیز با افرادی هستی که از دکترین نیکلائیت ها پیروی می کنند. به خودت بیا، در غیر این صورت من با شمشیر زبانم با تو مبارزه خواهم کرد.»
چنین که مشاهده می کنیم، خط مشی نیکلائیت ها قوانین شورای کلیسایی را نقض می کرده و خوردن گوشت قربانی، خون و زنا را ممنوع نمی دانسته است. احتمالا به اعماق شیطان اعتقاد داشتند و او را می پرستیدند و از همین رو لحن پرخاشگری های یوحنا قابل درک می گردد.
۵۰) Jézabel
جزابل (و شاید ریشۀ نام ایزابل باشد) در انجیل عهد قدیم در کتاب پادشاهان، نام ملکۀ اسرائیلی بوده. در انجیل عهد جدید نام یک پیغمبر مؤنث دروغین  در آسیای صغیر است
۵۱) Saint Paul
۵۲) در انجیل به زبان فارسی می گوید : «۱۲۴۰۰۰ نفر …زیرا خود را به گناهان این دنیا آلوده نکرده اند، بلکه مثل باکره هستند…» به عبارت دیگر کلمۀ زن به طوری که در ترجمۀ فرانسه وجود دارد در نسخۀ فارسی دیده نمی شود.
۵۳) Hénoch
۵۴) Ewald
۵۵) Lücke
۵۶) Ferdinand Bebary
۵۷) Tibère
۵۸) Caligula
۵۹) Claude
۶۰) Néron
۶۱) Gabla
۶۲) Vitelius    
۶۳) Othon
۶۴) Irénée
 کشیش، پدر کلیسایی قرن دوم
۶۵) Néron Kesar
۶۶) Nerôn Kaisar
۶۷) Nero Caesar
۶۸) Cythnos (la Thermia moderne)    
۶۹) Fallmerayer
۷۰) Luther
۷۱)  deipnéso
۷۲) در برخی سایت های مسیحیان ایران، مشاهده کرده ام که «مسیح با آنها هم سفره می شود»
۷۳) Edda
منبع :

http://www.marxists.org/francais/index.htm

پایان نویس مترجم

ترجمۀ این متن سرانجام به پایان رسید. این متن یکی از مشکلترین متن هایی است که من از فرانسه به فارسی ترجمه کرده ام و علت این است که علاوه بر موارد تاریخی و مذهبی که در حوزۀ تخصصی من نیست، ترجمۀ فرانسه ابهامات متعددی بر سر راه من گذاشت که بارزترین آن  جملۀ زیر می باشد :

«ولی  به ذهن نویسنده خطور نمی کند که فرقه های مختلف را از یک دیگر تفکیک کند، دو فرقه برای شهر افسس نام می برد (رسول دروغین . نیکلائیت ها) و دو فرقۀ دیگر برای پرگامون (بالامیت ها و نیکلائیت ها)  عناصر مشترکی را نشان می دهند و به شاخۀ فرقه ای که امروز به نام طرفداران پل می شناسیم تعلق داشته اند.»
و برای من مشخص نیست که آیا منظور این است که تمام این فرقه ها جزء شاخۀ پل مقدس هستند و یا این که موضوع بر سر فرقه های مختلف است. جملۀ فرانسوی واقعا جملۀ بسیار مشکلی است، آنهایی که به زبان فرانسه آشنایی دارند می توانید آزمایش کنند.
تمام پاورقی ها متعلق به من است. در مورد  بخشی از متن فرانسه نیز که حدود یک پاراگراف می شود باید بگویم که، به دلیل مراجع متعدد تاریخی و حاشیه ای بودن موضوع نسبت به موضوع مرکزی و ابهامات کلی آن، به جهت اجتناب از اشتباهات احتمالی، از ترجمۀ آن قطع نظر کردم. با این وجود در کل از کار انجام شده کمابیش راضی هستم و امیدوارم مورد استفادۀ فارسی زبانان قرار گیرد.
هدف من در کل ترجمۀ آن بخش از ادبیات کلاسیک مارکسیستی است که پیش از این ترجمه نشده و  تا این جا و تا جایی که در توانم بوده این طرح را به پیش برده ام.
جای آن دارد تا از خوانش و تصحیحات بسیار دقیق و مؤثر گرانبهای  دوست گرامی ام رضا بی شتاب سپاسگذاری کنم.
با تشکر از خوانش همگی
حمید محوی
‏جمعه‏، ۲۰۱۰‏/۰۸‏/۱۳

*هر گونه استفاده از این مطلب تنها با ذکر منبع مجاز می‌باشد.
 

مطالب مرتبط با این موضوع :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

Layer-17-copy

تمامی حقوق این وبسایت در اختیار مجموعه رنگین کمان بوده و استفاده از محتوای آن تنها با درج منبع امکان پذیر می باشد.